KPI ทุกตัวอยู่ในตารางเดียว แต่ไม่มีใครตัดสินว่าตัวไหนควรมาก่อน
ภาพจำลองโดยใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ผมเคยเห็นรายงานแบบนี้มากกว่าหนึ่งครั้ง KPI ทุกตัวรวมอยู่ในตารางสรุปเดียว เรียงลำดับได้หลายแบบ แล้วให้ผู้ใช้เลือกดูเองตามต้องการ
หน้านี้เป็นหน้าที่ดี เพียงแต่ไม่ควรเป็นหน้าแรก
เวลาพูดถึงปัญหา KPI ล้น คนมักเล่าว่าตัวเลขเยอะเกินไป แล้วแนะนำให้ตัดออก คำแนะนำนี้ทิ้งสิ่งที่หน้านี้ทำได้ดีไปด้วย รายการที่ครบและเรียงลำดับได้ตอบคำถามที่ไม่มีใครคาดไว้ล่วงหน้า Controller ที่กำลังไล่หาที่มาของส่วนต่างจะตรงมาที่หน้านี้ทันที ส่วนนักวิเคราะห์ก็เรียงจากตัวที่แย่ที่สุดแล้วเริ่มจากตรงนั้น
ลองเปิดรายงานเดียวกันนี้ในวันที่ท่านมีเวลาสิบนาทีก่อนเข้าประชุม KPI ทุกตัวอยู่ตรงหน้า แต่ไม่มีอะไรบอกว่าสัปดาห์นี้ตัวไหนสำคัญ ท่านต้องรู้อยู่ก่อนแล้วว่ากำลังมองหาอะไร รายงานจึงจะบอกอะไรท่านได้
หน้านี้ย้ายการตัดสินใจไปไว้ที่คนอื่น ผู้ที่สั่งทำรายงานไม่เคยจัดลำดับ KPI ผู้ที่เปิดรายงานแต่ละคนจึงต้องจัดลำดับเอาเอง
หากท่านสร้างรายงานลักษณะนี้ ท่านคงรู้ว่ารายการยาวขึ้นมาได้อย่างไร แต่ละฝ่ายขอตัวเลขของตัวเอง และแต่ละคำขอก็สมเหตุสมผล ในห้องประชุมไม่มีใครอยากบอกผู้อำนวยการว่า KPI ของท่านควรอยู่ถัดไปด้านหลัง
ตารางที่เรียงลำดับได้คลี่คลายความอึดอัดนี้อย่างสุภาพ ทุกอย่างอยู่ครบโดยไม่ต้องจัดอันดับอะไรเลย เป็นวิธีเดียวกับที่ทำให้เกิดรายงาน 40 ฉบับที่ไม่นำไปสู่การตัดสินใจเลย เพียงแต่ย่อลงมาเหลือหน้าเดียว
เก็บตารางไว้ แล้ววางรายงาน 2 หรือ 3 หน้าไว้ข้างหน้า
หน้าเหล่านั้นแสดง KPI ที่องค์กรตกลงกันแล้วว่าจะอ่านก่อน บอกสถานะปัจจุบันและชี้ว่าจุดไหนต้องดูแล คนที่มีเวลาสิบนาทีจะได้สิ่งที่ต้องการแล้วออกไปได้เลย
KPI เองบอกวิธีจัดหน้าเหล่านั้นอยู่แล้ว เพราะ KPI แทบไม่เคยยืนอยู่ลำพัง ส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน เช่น การส่งมอบ อัตรากำไร หรือคุณภาพ และภายในกลุ่ม บางตัวเป็นผล บางตัวเป็นสาเหตุ
ความสัมพันธ์บางอย่างเป็นเลขคณิต OEE เท่ากับ availability คูณ performance คูณ quality เมื่อ OEE ลดลง จึงย้อนกลับไปหาหนึ่งในสามตัวนี้ได้เสมอ
บางอย่างเป็นเพียงข้อสันนิษฐาน สายการผลิตที่หยุดเป็นสาเหตุที่น่าจะทำให้ส่งของล่าช้า ทั้งที่สต็อกสำรองหรือกำลังการผลิตส่วนเกินก็รองรับการหยุดบางครั้งไว้ได้ ตารางธรรมดาบังความแตกต่างนี้ไว้ เพราะแสดง KPI ทุกตัวเป็นแถวเท่า ๆ กัน
จึงควรเริ่มจากผลลัพธ์ที่องค์กรต้องรับผิดชอบ แล้ววางสาเหตุไว้ข้าง ๆ หรือในหน้าถัดไป ผู้อ่านจะเห็นก่อนว่าอะไรเปลี่ยน แล้วจึงเห็นว่าเพราะอะไร
ความสัมพันธ์ที่เป็นเลขคณิตต้องรวมกันลงตัวบนหน้ารายงาน ส่วนความสัมพันธ์แบบเหตุและผลต้องระบุไว้ว่าเป็นข้อสันนิษฐาน Kaplan และ Norton เองก็พูดถึงสกอร์การ์ดของตนไว้ทำนองนี้ว่า "กลยุทธ์คือชุดของสมมติฐานเกี่ยวกับเหตุและผล" ตรวจสอบกับข้อมูลของท่านเอง และตรวจซ้ำเมื่อ KPI นั้นกลายเป็นเป้าหมาย
ผู้อ่านที่ต้องการรู้มากกว่านั้นจะอ่านต่อ และมาถึงตารางเต็มพร้อมคำถามในใจ ซึ่งเป็นงานที่ตารางนี้ทำได้ดี
รายงานของเราเองจัดลำดับแบบนี้ คือ Overview ตามด้วย Exploration แล้วจึง Detailed
ส่วนที่ง่ายคือการสร้างหน้า งานจริงอยู่ที่การเลือกว่าอะไรจะอยู่บนหน้านั้น เพราะ KPI บางตัวต้องย้ายไปอยู่ด้านหลัง
การย้าย KPI ไปด้านหลังเป็นคนละบทสนทนากับการตัดทิ้ง และเป็นบทสนทนาที่ผู้คนยอมคุยด้วย KPI ทุกตัวยังอยู่ในรายงาน ผู้อำนวยการที่ตัวเลขอยู่ในหน้า Exploration ก็ยังมีตัวเลขนั้น ห่างออกไปเพียงคลิกเดียว
เราทุกคนเคยส่งมอบรายการครบถ้วนเพราะความครบถ้วนให้ความรู้สึกปลอดภัย วันแรกไม่มีใครค้าน เสียงสะท้อนมาทีหลังว่ารายงานซับซ้อนเกินไป แล้วผู้ใช้ก็กลับไปใช้ไฟล์ Excel ของตัวเอง
หยิบรายการ KPI ของรายงานที่ท่านรู้จักดีที่สุด แล้วถามสองข้อกับทุกบรรทัด เมื่อตัวเลขนี้ขยับ การตัดสินใจใดเปลี่ยนไป และใครเป็นผู้ตัดสินใจ
คำถามเหล่านี้ใกล้เคียงกับคำถามที่ใช้ทดสอบคำขอข้อมูลเรียลไทม์ KPI ที่ตอบได้ชัดทั้งสองข้อควรได้รับการพิจารณาให้อยู่ในหน้าแรก ๆ ส่วนที่เหลือยังอยู่ในตาราง ซึ่งผู้ที่ต้องใช้ยังหาเจอ จากนั้นจัดกลุ่ม KPI ที่เข้าข่ายหน้าแรก พร้อมระบุว่าตัวไหนส่งผลต่อตัวไหน
เมื่อสองคนตอบไม่ตรงกันเกี่ยวกับ KPI ตัวเดียวกัน ให้เก็บบรรทัดนั้นไว้ ความเห็นที่ไม่ตรงกันนั้นคือบทสนทนาที่รายการนี้ข้ามไป
หากท่านเป็นผู้ลงทุนในโครงการ BI เรื่องลำดับนี้เป็นสิ่งที่ท่านขอได้ รายงานที่แสดงทุกอย่างปล่อยให้ผู้อ่านทุกคนตัดสินเองว่าอะไรสำคัญ ควรตกลงกันก่อนเริ่มสร้างว่า KPI ตัวไหนมาก่อน และเขียนลำดับนั้นลงในข้อกำหนด รายการทั้งหมดยังอยู่ เพียงอยู่ถัดไปหนึ่งหน้า
ตารางที่รวม KPI ทุกตัวเป็นหน้าที่ดี แต่ไม่ใช่หน้าแรกที่ควรเป็น ผู้อ่านทุกคนที่เปิดมาเจอต้องสร้างลำดับความสำคัญขึ้นเอง ทั้งที่องค์กรไม่เคยกำหนดไว้ การพูดคุยแบบมีโครงสร้างเพียงครั้งเดียวจะสรุปได้ว่า KPI ตัวไหนมาก่อน และอะไรย้ายไปอยู่หน้า Exploration โดยไม่ต้องลบอะไรทิ้ง → ตกลงลำดับกันก่อนเริ่มสร้าง
ตกลงลำดับกันก่อนเริ่มสร้าง
การพูดคุยแบบมีโครงสร้างเพียงครั้งเดียวจะสรุปได้ว่า KPI ตัวไหนมาก่อน และอะไรย้ายไปอยู่หน้า Exploration โดยไม่ต้องลบอะไรทิ้ง
นัด Discovery Call 30 นาทีคำถามที่พบบ่อย
รายงาน Power BI หนึ่งหน้าควรแสดง KPI กี่ตัว
ไม่มีตัวเลขตายตัวที่ใช้ได้ทุกกรณี จึงควรเริ่มจากผู้อ่าน หนึ่งหน้าควรมี KPI ที่ผู้อ่านหนึ่งคนต้องใช้กับการตัดสินใจหนึ่งเรื่องที่เกิดขึ้นเป็นประจำ เมื่อผู้อ่านสองกลุ่มต้องการตัวเลขต่างกัน ก็แยกหน้าให้แต่ละกลุ่ม
ควรลบ KPI ที่ไม่มีใครใช้หรือไม่
ยังไม่ควรลบโดยดูจากข้อมูลการใช้งานอย่างเดียว รายงาน usage metrics ของ Power BI นับยอดเปิดเป็นรายหน้า ตารางหน้าเดียวจึงไม่บอกเลยว่าใครอ่าน KPI ตัวไหน KPI ที่มีคนอ่านเฉพาะตอนปิดไตรมาสก็ยังควรอยู่ ควรถามผู้ตัดสินใจก่อน และย้าย KPI ไปด้านหลังก่อนจะลบออก
อะไรควรอยู่ในหน้าแรก ๆ และอะไรควรอยู่ในหน้า Exploration
หน้าแรก ๆ ตอบว่าตอนนี้เราอยู่ตรงไหนและอะไรต้องดูแล โดยที่ผู้อ่านไม่ต้องทำอะไรเพิ่ม หน้า Exploration ตอบคำถามที่ผู้อ่านมีอยู่แล้ว วิธีทดสอบง่าย ๆ คือ หากหน้านั้นเข้าใจได้ก็ต่อเมื่อเลือกวิธีเรียงลำดับก่อน หน้านั้นคือหน้า Exploration
จะบอกผู้อำนวยการอย่างไรว่า KPI ของท่านไม่ได้อยู่ในหน้าแรก
แยกเป็นสองเรื่อง KPI ยังอยู่ในรายงาน มีเพียงตำแหน่งที่เปลี่ยน จากนั้นถามว่า KPI นี้ใช้ตัดสินใจเรื่องอะไรและบ่อยแค่ไหน ในหลายองค์กรในอาเซียน การคุยแบบตัวต่อตัวก่อนประชุมมักไปได้ดีกว่า เพราะไม่มีใครต้องสละ KPI ต่อหน้าเพื่อนร่วมงาน